Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - Veel te hoog percentage in hedgefunds belegd voor rijke arbeidsongeschikte tandarts

Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - Veel te hoog percentage in hedgefunds belegd voor rijke arbeidsongeschikte tandarts

 

Nederlands Juridisch Dagblad www.juridischdagblad.nl en via NJD.nu © MMII-MMXIII § Juridisch nieuws vanuit rechtspraktijk & rechtswetenschap
Juridisch nieuws voor juridisch Nederland 
§ Gebruiksvoorwaarden 
§ Mail uw nieuws- of persbericht naar de redactie (klik hier)

Onderhoud NJD 
twitter.com/juridischdag 
wel actueel
Inhoudsopgave
Voorpagina
Weer & verkeer
Hoofdpunten
Opmerkelijk
Persoonlijk
Zoeken
Opinie
Rechters
Advocatuur
Notariaat
Agenda
Uitgelicht
Wetten
Media
Jeugd
Studenten
Eerste Kamer
Onderhoud
Redactioneel
Ombudsman
Publicaties
Gebruikslicentie
NJD § RSS
Twiiter NJD
Prijsvraag
Grondwet
Hoge Raad
AFM
OPTA
Colofon
CONTACT


 
  Oriëntatie:  Voorpagina arrow Weer & verkeer
 
Veel te hoog percentage in hedgefunds belegd voor rijke arbeidsongeschikte tandarts
donderdag, 15 november 2012

Het vermogensbeheer bij Attica Vermogensbeheer (per 9 augustus 2012 failliet) verliep niet helemaal volgens plan. Maar dat is wel vaker het geval als een tandarts meer rente wil dan een spaarrekening geeft en vervolgens gaat beleggen. Dit keer geen execution only-orders, maar uithanden gegeven aan een vermogensbeheer, da's veiliger, toch?

Eiseres is vanaf 1994 weduwe met de zorg voor drie, destijds minderjarige, kinderen. De erfenis van haar voormalige echtgenoot is in 1998 verdeeld. Zij kreeg als gevolg van de verdeling de beschikking over een vermogen bestaande uit liquide middelen en (verhuurd) onroerend goed. Sinds 1994 is zij arbeidsongeschikt zodat zij haar oorspronkelijke beroep van tandarts niet meer kon uitoefenen. Zij geniet een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Essentie

Er is een hoog percentage in hedgefunds belegd. Als beleggingsdoel stond vermeld: “voor aanvulling op jaarlijks inkomen uit huur en overig inkomen”. Overeengekomen was 50%, maar uiteindelijk meer dan 90% van het vermogen in deze fondsen belegd.

De hier relevante overwegingen vanaf 4.11:

 'Ter beoordeling ligt voor of Attica door de wijze van beleggen in voornamelijk hedgefunds, als vermogensbeheerder de zorg van een goed huisvader heeft betracht. Daarvoor is allereerst van belang dat vast staat dat Attica buiten het mandaat (de overeengekomen asset allocatie) is getreden. Zij heeft immers voor veel hogere percentages dan is overeengekomen, in hedgefunds belegd, zoals blijkt uit het onder r.o. 2.14 weergegeven overzicht.

Attica meent dat haar dat was toegestaan nu zij daarover bij brief van 3 augustus 2005 en via andere nieuwsbrieven en portefeuilleoverzichten haar klanten heeft ingelicht en [eiseres] daarover geen vragen heeft gesteld. De rechtbank begrijpt deze stelling aldus dat Attica zich op het standpunt stelt dat [eiseres] (stilzwijgend) heeft ingestemd met het gewijzigde beleid van Attica.

De rechtbank volgt Attica daarin niet. Bij vermogensbeheer staat voorop dat de beheerder de primaire verantwoordelijkheid draagt om te beleggen overeenkomstig het overeengekomen risicoprofiel en de daarbij behorende assetverdeling. Eenzijdige afwijking van het overeengekomen risicoprofiel door de vermogensbeheerder waarbij in vergelijking tot het overeengekomen risicoprofiel met de daarbij behorende assetverdeling voor een significant groter deel in risicovollere instrumenten wordt belegd, vereist een ondubbelzinnige instemming van de belegger waarbij de belegger op begrijpelijke wijze gewezen is op de gevolgen en risico´s van het gewijzigde beleggingsbeleid.

Een en ander geldt te meer nu [eiseres] na de verkoop van haar onroerend goed, haar volledige vermogen in handen van Attica had gegeven en, behalve uit een arbeidsongeschiktheidsverzekering, geen andere inkomsten genoot dan die uit haar vermogen voortvloeiden, hetgeen bekend was bij Attica. Van een dergelijke ondubbelzinnige instemming is niet gebleken.

De brief van 3 augustus 2005 waarin Attica eenzijdig haar gewijzigde beleid aankondigde was een algemene brief die was gericht aan alle klanten van Attica. [eiseres] heeft ter zitting bovendien onbetwist verklaard dat zij de nieuwsbrieven niet begreep en dat zij vertrouwde op Attica nu zij haar steeds geruststelde. [eiseres] heeft voorts onbetwist gesteld geen kennis te hebben van beleggen. [eiseres] heeft ter zitting verklaard, hetgeen Attica niet heeft betwist, dat de heer [B] evenmin verstand had van beleggingen en haar slechts als buurman vergezelde omdat hij meer verstand had van cijfers dan [eiseres] zelf.

Dat [eiseres] op begrijpelijke wijze is gewezen op de gevolgen en risico´s van het gewijzigde beleid is niet gebleken, noch dat zij met dat beleid ondubbelzinnig heeft ingestemd.

4.12.   Voor zover Attica stelt dat zij niet tekort is geschoten in de naleving van de op haar rustende zorgplicht omdat de door haar gekozen beleggingenproducten even risicovol waren als de overeengekomen beleggingenproducten en pasten bij het risicoprofiel van [eiseres], geldt het volgende.

4.13.  Zoals eerder door deze rechtbank is overwogen (Rb. Amsterdam 21 december 2012, LJN BV0422, r.o. 4.6) gelden hedgefunds vrij algemeen als een risicovolle belegging. Het betreft private beleggingsinstellingen die worden gekenmerkt door een grote mate van vrijheid in het beleggingsbeleid. De vrijheid in beleggingsbeleid geldt met betrekking tot de beleggingscategorieën waarin door het fonds kan worden belegd maar ook bijvoorbeeld ten aanzien van het gebruik van leverage.

De beleggingsstrategieën zijn doorgaans complex en vaak gericht op illiquide en moeilijker te waarderen activa. Door de beperkte transparantie is veelal onduidelijk waarin het fonds uiteindelijk belegt. Voorts is de kostenstructuur van hedgefunds vaak ondoorzichtig en wordt de waarderingsbasis voor de beleggingsportefeuille niet altijd helder uiteengezet.

De rechtbank voegt daaraan toe dat vanwege de doorgaans complexe beleggingsstrategieën, de illiquide en moeilijker te waarderen beleggingen en de beperkte transparantie van hedge funds, beleggingen door een vermogensbeheerder in die fondsen, juist ook omdat de vermogensbeheerder die in dergelijke fondsen belegt doorgaans geen invloed uit kan oefenen op de strategieën van het fonds, onderhevig zijn aan dezelfde risico's en derhalve aangemerkt moeten worden als een risicovolle belegging. De voorgaande risico´s gelden temeer voor het beleggen in funds of hedgefunds, zoals het eigen fonds van Attica genaamd “Attica Market Neutral Selector Fund”, waarin een gedeelte van het vermogen van [eiseres] was belegd, nu daardoor de belegging nog minder transparant wordt.

Voormelde risico´s die inherent zijn aan dergelijke beleggingen kunnen zich met name ook openbaren in buitengewone marktomstandigheden, zoals deze zich hebben voorgedaan als gevolg van de kredietcrisis, waardoor de waarde van de beleggingsportefeuille van [eiseres] significant is gedaald.

Gelet op voormelde kenmerken en risico´s is de rechtbank van oordeel dat Attica als vermogensbeheerder niet gehandeld heeft zoals van een goed huisvader verwacht had mogen worden, nu Attica op te risicovolle wijze heeft belegd gelet op de overeengekomen assetallocatie (waarvan Attica bovendien eenzijdig is afgeweken), het risicoprofiel van [eiseres] en haar bij Attica bekende persoonlijke omstandigheden. [eiseres] had immers na de verkoop van haar onroerend goed, haar volledige vermogen in handen van Attica gegeven en had, behalve uit een arbeidsongeschiktheidsverzekering, geen andere inkomsten dan die uit haar bij Attica belegde vermogen voortvloeiden, hetgeen bekend was bij Attica.

Gelet op voormelde kenmerken en risico’s verbonden aan hedgefunds, voormelde persoonlijke omstandigheden van [eiseres] en het overeengekomen risicoprofiel neutraal/defensief, had Attica naar het oordeel van de rechtbank bovendien in geen geval 50% en gedurende het verloop van de beheerrelatie vervolgens nog hogere percentages van de middelen in dergelijke risicovolle fondsen mogen beleggen.

Bij haar beoordeling weegt de rechtbank tot slot mee dat gelet op de kenmerken, complexiteit en risico´s verbonden aan het beleggen in hedge funds, van Attica verwacht had mogen worden dat zij [eiseres] op duidelijke, begrijpelijke en inzichtelijke wijze geïnformeerd had omtrent deze kenmerken en risico´s. Daarvan is de rechtbank niet gebleken. Zo is in de informatie die Attica verschafte over de track-records van de verschillende beleggingscategorieën geen rekening gehouden met disstress situaties aangezien de modellen uitgaan van de koershistorie over langere tijd en zijn gebaseerd op een standaard deviatiemodel. Voor het overige heeft Attica onvoldoende onderbouwd dat [eiseres] afdoende geinformeerd zou zijn over de werking, de kenmerken en de risico’s verbonden aan de onderhavige hedgefunds.

4.14.  Attica’s beroep op de grondige en deugdelijke analyses van de verschillende hedgefunds, die zij liet uitvoeren door deskundige bureaus, kan haar niet baten. Immers, zoals de rechtbank onder 4.13 heeft overwogen zijn aan dergelijke fondsen specifieke risico’s verbonden, die inherent zijn aan hedgefunds en waarop genoemde analyses geen betrekking hebben. Voorts is Attica met [eiseres] een bepaalde asset allocatie overeengekomen, die door haar eenzijdig is verlaten.

Zoals de rechtbank hiervoor heeft geoordeeld kan de asset allocatie vanaf het begin van de beheerrelatie reeds niet als passend worden beschouwd. Attica had, in elk geval nadat het complete vermogen van [eiseres] aan haar in beheer was gegeven, voldoende spreiding moeten betrachten en niet, zoals zij uiteindelijk heeft gedaan, het vermogen van [eiseres] vrijwel volledig in hedgefunds mogen beleggen. De vooromschreven risico’s, die zijn verbonden aan het beleggen in hedgefunds, hebben zich gemanifesteerd waardoor zij niet of slechts mondjesmaat uitkeringen doen en niet of zeer moeilijk verhandelbaar zijn gebleken.

4.15.  Attica heeft als vermogensbeheerder in het licht van het voorgaande niet de zorg van een goed huisvader betracht waarmee zij toerekenbaar tekort is geschoten in de op haar rustende zorgplicht bij de uitvoering van de vermogensbeheerovereenkomst. Op haar komt daarom geen beroep op het exoneratiebeding toe. De gevorderde verklaring voor recht zal worden toegewezen.'

De rechtbank verklaart voor recht dat Attica toerekenbaar is tekortgeschoten in de nakoming van haar verplichtingen uit de overeenkomst jegens eiseres en veroordeelt Attica tot vergoeding van de door haar als gevolg van de tekortkoming geleden schade, op te maken bij staat en veroordeelt Attica in de proceskosten, aan de zijde van eiseres begroot op € 5.510,81

Voor het complete verhaal met achtergronden LJN: BY3241, Rechtbank Amsterdam, 506208 / HA ZA 11-2853. Over verhaal gesproken, het is maar de vraag of mevrouw iets van haar geld terugziet, nu Attica failliet is verklaard (curator mr. drs. H.H. Kreikamp).

 
< Vorige   Volgende >


 zondag, 21 januari 2018