Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - 'Rechterlijke samenwerking is goed, maar slecht ingebed'

Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - 'Rechterlijke samenwerking is goed, maar slecht ingebed'

 

Nederlands Juridisch Dagblad www.juridischdagblad.nl en via NJD.nu © MMII-MMXIII § Juridisch nieuws vanuit rechtspraktijk & rechtswetenschap
Juridisch nieuws voor juridisch Nederland 
§ Gebruiksvoorwaarden 
§ Mail uw nieuws- of persbericht naar de redactie (klik hier)

Onderhoud NJD 
twitter.com/juridischdag 
wel actueel
Inhoudsopgave
Voorpagina
Weer & verkeer
Hoofdpunten
Opmerkelijk
Persoonlijk
Zoeken
Opinie
Rechters
Advocatuur
Notariaat
Agenda
Uitgelicht
Wetten
Media
Jeugd
Studenten
Eerste Kamer
Onderhoud
Redactioneel
Ombudsman
Publicaties
Gebruikslicentie
NJD § RSS
Twiiter NJD
Prijsvraag
Grondwet
Hoge Raad
AFM
OPTA
Colofon
CONTACT


 
  Oriëntatie:  Voorpagina arrow Hoge Raad
 
'Rechterlijke samenwerking is goed, maar slecht ingebed'
maandag, 27 mei 2013

De Rechtspraak, Den Haag -  Onderlinge afspraken tussen rechters over strafhoogtes en rekenmethoden bevorderen de eenheid in het recht, maar zijn nog te weinig wettelijk verankerd. Een deel van deze rechterlijke regelingen kan beter zichtbaar gemaakt worden.

Dat stelt onderzoeker Ard Schoep in zijn bijdrage aan de zojuist verschenen bundel ‘Rechterlijke Macht, studies voor rechtspraak en rechtshandelingen in Nederland’.

Afspraken
Een deel van de beslissingen in de rechtszaal vloeit voort uit afspraken en regelingen die gemaakt zijn door rechters zelf. Die afspraken worden vaak landelijk nagevolgd en hebben daarmee veel invloed. Een bekend voorbeeld is de formule waarmee kantonrechters sinds vijftien jaar de hoogte berekenen van ontslagvergoedingen: grofweg het aantal dienstjaren maal het maandsalaris.

Die formule is niet in de wet vastgelegd, maar is onderling overeengekomen door de Kring van Kantonrechters. Die kring maakt deel uit van de beroepsvereniging voor rechters en officieren van justitie NVvR. Ook de landelijke norm waarmee familierechters de hoogte van de alimentatie vaststellen, komt voort uit dit soort rechterlijke samenwerking. Beide regelingen zijn in de loop der jaren regelmatig geactualiseerd: zo is dit jaar nog de alimentatienorm opnieuw aangepast.

Bundel
De bundel ‘Rechterlijke Macht, studies voor rechtspraak en rechtshandelingen in Nederland’ (Muller, Cleiren, 2013) wordt voor de tweede keer uitgebracht. De eerste editie verscheen in 2006. De bundel bevat een groot aantal cijfers over zowel de Rechtspraak als het Openbaar Ministerie. Een reeks experts geeft beschrijvingen van de werkwijzen in het strafrecht en andere rechtsgebieden.

Daarnaast geeft een aantal wetenschappers zijn visie op enkele specifieke thema’s. Naast rechterlijke beroepsethiek en de effectiviteit van rechtspleging komt ook het onderwerp van de rechterlijke regelingen aan bod. Dit thema is uitgewerkt door Ard Schoep, universitair hoofddocent Straf- en Procesrecht aan de Universiteit Leiden.

Vergelijkbare straf
Het maken van afspraken tussen rechters heeft voordelen voor de samenleving, stelt Schoep in zijn bijdrage. Rechterlijke samenwerking bevordert de rechtseenheid, een belangrijke pijler onder de rechtsstaat. Verschillende rechters van verschillende rechtbanken dienen zo eenduidig mogelijk te oordelen in vergelijkbare rechtszaken. Twee fraudeurs die vergelijkbaar opereren, zouden ook een vergelijkbare straf moeten krijgen.

Die eenheid ontstaat bijvoorbeeld door het opbouwen van jurisprudentie rond een bepaald type zaken: rechters houden rekening met het oordeel en de strafmaat in vergelijkbare zaken. Ook worden uitspraken van lagere rechtbanken opnieuw beoordeeld door hogere rechters via het systeem van hoger beroep en cassatie. Van deze drie middelen om de rechtseenheid te stimuleren, stelt Schoep, is rechterlijke samenwerking het minst zichtbaar.

Onduidelijk
Dat komt onder andere doordat er geen uitgewerkte regeling bestaat voor de totstandkoming en de vaststelling van rechterlijke samenwerking. De Wet op de rechterlijke organisatie geeft enerzijds aan de gerechten een centrale plaats, maar laat volgens Schoep anderzijds ook veel onduidelijk. Het bestaan van veel overlegorganen in de Rechtspraak maakt de rolverdeling rond het ontstaan van rechterlijke regelingen extra complex. Daardoor blijven veel kwesties onbeslist, zoals de vraag of die regelingen wel of niet openbaar gemaakt moeten worden. En zo ja, op welke manier dat dan het beste kan gebeuren.

Schemergebied
Schoep is een voorstander van openbaarmaking van rechterlijke regelingen. Deze openbaarheid raakt volgens hem aan het fundament van de Rechtspraak: de betrokken partijen moeten op de hoogte kunnen zijn van alle feiten die de beslissing van de rechtbank in een bepaalde zaak beďnvloeden. Bij rechterlijke samenwerking is dit vaak wel, maar ook regelmatig niet het geval. Dat blijkt uit onderzoek binnen het bestuursrecht en vreemdelingenrecht. Schoep pleit ervoor dit ‘schemergebied’ van rechterlijke regelingen op te heffen. Publiceer bestaande afspraken zoveel mogelijk, bepleit hij, bijvoorbeeld op de website rechtspraak.nl.

Consequent
Goede voorbeelden hiervan zijn de kantonrechtersformule en alimentatienormen. Beide regelingen en de aanpassingen daarvan zijn consequent openbaar gemaakt. Op rechtspraak.nl zijn in de loop der jaren tientallen regelingen gepubliceerd die door rechters onderling zijn overeengekomen. Dat geldt ook voor de landelijke oriëntatiepunten die gebruikt worden bij het bepalen van de straf voor veelvoorkomende delicten, zoals diefstal en mishandeling.

Rechters gebruiken deze indicaties voor boetes en celstraffen bij het bepalen van de strafhoogte, waarbij altijd wel de specifieke omstandigheden worden meegewogen. De toename van het aantal delicten waarvoor oriëntatiepunten zijn opgesteld, laat zien dat het belang van rechterlijke regelingen verder toeneemt.

Inbedding
Dit grote belang is voor Schoep reden om te pleiten voor een betere formele inbedding van rechterlijke samenwerking. Daar hebben rechters baat bij, net als de partijen die bij het proces betrokken zijn en de rechtsstaat in brede zin. Dit geldt zowel voor de manier waarop rechterlijke regelingen tot stand komen als de wijze waarop ze in de praktijk toegepast worden.

Zolang dit niet is vastgelegd in de Wet op de rechterlijke organisatie, zou de rechtsprekende macht zelf het voortouw moeten nemen. Rechterlijke samenwerking is niet meer weg te denken uit de rechtspraktijk, stelt Schoep, en is van grote waarde. Reden om het verschijnsel beter te regelen en te legitimeren dan nu gebeurt.

 
< Vorige   Volgende >


 zondag, 25 juni 2017





DE UITSPRAKEN

DE ZAAK HOLLEEDER, links naar de uitspraken:

BC0703 Willem Holleeder, afpersing en leider criminele organisatie
BC0697 Maruf M. medeverdachte Holleeder. Endstra is onder valse voorwendselen naar het kantoor van zijn toenmalig raadsman gelokt waar hij in de kamer van die raadsman - Bram Moszkowicz - is bedreigd door onder andere deze verdachte. Endstra is hierdoor bewogen grote sommen geld af te staan.
BC0708 Marcel K.
BC0710 Vriendin Holleeder: Maaike Dijkhuis (schuldwitwassen)

Lees ook over Holleeder (link) in het NJD



O P M E R K E L IJ K
Spelend met ontbloot geslachtsdeel in een auto rondrijden bestraft met taakstraf
Verdachte heeft meermalen met ontbloot geslachtsdeel in een auto rondgereden, waarbij hij bij zichzelf seksuele handelingen heeft verricht. De rechtbank veroordeelt verdachte tot een taakstraf van 140 uur, waarvan 60 uur voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar.
LEES VERDER...
 
Wim Daniëls bij rechtbank Oost-Brabant: ‘Als je er maar een komma achter zet’

De Rechtspraak, Den Haag -  Zet taalexpert Wim Daniëls met zeventig juristen in een zaal en je hebt een boeiende cocktail. Dat bleek maandag 13 mei bij de eerste editie van BuitensteBinnen, een initiatief van rechtbank Oost-Brabant om regelmatig experts van buiten uit te nodigen.

Daniëls besprak humoristisch en deskundig het taalgebruik in een aantal vonnissen. Dat leverde herkenbare voorbeelden op. Een oplossing is volgens de taaldokter binnen handbereik: “Als u met z’n allen in dit pand afspraken maakt over taalgebruik, is het nú veranderd.”

LEES VERDER...
 


 
 
       

Nederlands Juridisch Dagblad © 2002-2013 Ook te lezen via NJD.nu
Gebruiksvoorwaarden NJD (klik hier)
Alle rechten voorbehouden