Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters

Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters

 

Nederlands Juridisch Dagblad www.juridischdagblad.nl en via NJD.nu © MMII-MMXIII § Juridisch nieuws vanuit rechtspraktijk & rechtswetenschap
Juridisch nieuws voor juridisch Nederland 
§ Gebruiksvoorwaarden 
§ Mail uw nieuws- of persbericht naar de redactie (klik hier)

Onderhoud NJD 
twitter.com/juridischdag 
wel actueel
Inhoudsopgave
Voorpagina
Weer & verkeer
Hoofdpunten
Opmerkelijk
Persoonlijk
Zoeken
Opinie
Rechters
Advocatuur
Notariaat
Agenda
Uitgelicht
Wetten
Media
Jeugd
Studenten
Eerste Kamer
Onderhoud
Redactioneel
Ombudsman
Publicaties
Gebruikslicentie
NJD § RSS
Twiiter NJD
Prijsvraag
Grondwet
Hoge Raad
AFM
OPTA
Colofon
CONTACT


 
  Oriëntatie:  Voorpagina arrow Publicaties arrow Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters
 
Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters
vrijdag, 10 oktober 2008

Rechtbank Den Haag  (7 oktober 2008) - Burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters als zij beschikken over precies dezelfde informatie als rechters en wanneer zij – net als rechters -  in onderling overleg tot een gemeenschappelijk oordeel moeten komen. Wel gaan burgers in de argumentatie van hun oordeel vaker dan rechters uit van twijfelachtige argumenten.

Dat zijn de belangrijkste conclusies van een uniek onderzoek dat emeritus hoogleraar Willem Albert Wagenaar deed in opdracht van de Raad voor de rechtspraak.

Burgerpanels bogen zich daarin over dezelfde strafzaken als rechters. Zij werden daarbij, net als de rechters, in alle punten van hun oordeelsvorming gevolgd. 

Uit beschikbaar onderzoek (bijvoorbeeld De Keijser, Van Koppen en Elffers, NSCR, 2006) onder de Nederlandse bevolking blijkt bij herhaling dat burgers van mening zijn dat rechters te licht straffen. Als zij zelf op de stoel van de rechter plaatsnemen zouden ze naar eigen zeggen in meerderheid ook strenger straffen.

Of dat ook werkelijk het geval is als leken over dezelfde informatie beschikken als rechters en of ze al dan niet op grond van dezelfde argumenten tot die straf komen, was tot nu toe nog nooit systematisch en in de volle breedte onderzocht. Wagenaar heeft dit in samenwerking met de rechtbank Utrecht wel gedaan.

Bandopnames

Bij negen echte strafzaken kregen twee panels van elk drie leken steeds precies dezelfde informatie als de rechters. In het ene panel zaten leken met een HBO- of WO-opleiding, in het andere panel mensen met een opleiding op ten hoogste MBO-niveau. De panels konden het dossier inzien en woonden de strafzitting bij. Vervolgens oordeelden de lekenpanels na overleg in raadkamer over de schuld van de verdachte en de gewenste straf.

Het is voor het eerst dat via onderzoek een dergelijke vergelijking tussen leken en professionele rechters kon worden gemaakt. Dat was mogelijk dankzij grote openheid van betrokken rechters uit de rechtbank Utrecht. Uniek is dat de beraadslagingen van zowel rechters als leken werden opgenomen op band. Na afloop analyseerde Wagenaar de gesprekken.

Drie vragen staan in het onderzoek centraal:
- beslissen leken anders dan rechters over de bewezenverklaring?
- beslissen leken en rechters anders over de strafmaat?
- als ze verschillend beslissen, komt dat dan door verschil in argumentatie?

Vooronderstellingen

Uit het onderzoek blijkt dat leken in vergelijking met rechters niet minder argumenten gebruiken of op een eenvoudiger manier argumenteren. Wel baseren ze vaker dan rechters hun oordeel op vooronderstellingen en aannames die geen feitelijke basis hebben; in de terminologie van Wagenaar ‘onzekere ankers’. De panels vinden dan ook vaker op grond van de beschikbare informatie meer bewezen dan de rechters. De rechters spraken vaker mensen vrij voor de gehele tenlastelegging of onderdelen daarvan.

Leken blijken ongeveer even hoog te straffen als rechters. Tussen de lekenpanels en de rechters enerzijds en de officier van justitie anderzijds bestaat wel degelijk verschil. De officier eist een zwaardere straf dan de leken en rechters opleggen.

Bij de overwegingen voor de hoogte van de straf is verschil zichtbaar tussen rechters en vooral de hoog opgeleide leken. Vaker dan rechters ging het panel met een hoge opleiding ervan uit dat de straf moet bijdragen tot preventie.

Willem Albert Wagenaar is emeritus hoogleraar experimentele psychologie aan de Universiteit Leiden en universiteitshoogleraar Universiteit Utrecht. Hij is expert op het gebied van het menselijk geheugen en treedt met grote regelmaat op als getuige-deskundige.

Link: Het rapport 'Strafrechtelijke oordelen van rechters en leken'

 
< Vorige   Volgende >


 woensdag, 17 januari 2018





DE UITSPRAKEN

DE ZAAK HOLLEEDER, links naar de uitspraken:

BC0703 Willem Holleeder, afpersing en leider criminele organisatie
BC0697 Maruf M. medeverdachte Holleeder. Endstra is onder valse voorwendselen naar het kantoor van zijn toenmalig raadsman gelokt waar hij in de kamer van die raadsman - Bram Moszkowicz - is bedreigd door onder andere deze verdachte. Endstra is hierdoor bewogen grote sommen geld af te staan.
BC0708 Marcel K.
BC0710 Vriendin Holleeder: Maaike Dijkhuis (schuldwitwassen)

Lees ook over Holleeder (link) in het NJD



O P M E R K E L IJ K
Van slachtoffer tot dader? 8 jaar celstraf man die zijn mogelijke ontuchtpleger dood heeft geslagen

Man wilde koste wat het kost het beeldmateriaal in handen krijgen

Rb Almelo/NJD - De rechtbank Overijssel in Almelo heeft een 29-jarige man uit Hof van Twente veroordeeld tot een gevangenisstraf van acht jaar wegens doodslag op een 59-jarige man uit Goor. De straf komt overeen met de eis van het OM. De rechtbank oordeelt dat de man het slachtoffer vorig zomer met opzet van het leven beroofde, maar ziet geen bewijs dat hij met voorbedachten rade handelde.

LEES VERDER...
 
Brief Raad voor de rechtspraak na tweede rondgang langs gerechten

Rvdr, Den Haag -  De Raad voor de rechtspraak treft dertien concrete maatregelen om de in december 2012 in een manifest gesignaleerde problemen op te lossen en onvrede in de Rechtspraak weg te nemen.

Dat staat in een brief die de Raad voor de rechtspraak aan alle medewerkers heeft gestuurd. De aanleiding voor de brief was een manifest dat door raadsheren van het toenmalige gerechtshof in Leeuwarden was opgesteld. Dit manifest riep de Raad voor de rechtspraak en de gerechtsbesturen op prioriteit te geven aan kwaliteit en inhoud van het rechtspreken en minder te sturen op productiecijfers.

LEES VERDER...
 
U I T G E L I C H T
Minister Timmermans prijst inzet vrouwen vredesproces Syrië

Syrische vrouwen gaan zich mengen in het vredesproces in Syrië, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een groep van 50 Syrische vrouwen, genaamd 'het Syrische Vrouwen Initiatief voor Vrede en Democratie', roept op 'tot wereldwijde steun aan het vredesproces in Syrië en roept de strijdende partijen op hun verschillen te overbruggen'. Dit is nodig om de weg vrij te maken voor een pluralistisch en democratisch Syrië, waar vrouwen en mannen gelijke rechten hebben.

Vandaag gaat de groep in gesprek met de VN-bemiddelaar Brahimi.

LEES VERDER...
 
Alex Brenninkmeijer wordt hoogleraar Institutionele aspecten van de rechtsstaat

“Als oud-rechter, voormalig Nationale ombudsman en tegenwoordig lid van de Europese Rekenkamer heb ik ervaring met drie instituties van de rechtsstaat, het lijkt mij geweldig om mijn ervaring in de Utrechtse academische context te delen en mee te werken aan het strategisch thema Instituties”, aldus Brenninkmeijer.

Vanaf juli dit jaar is voormalig nationaal ombudsman dr. Alex Brenninkmeijer (1951) hoogleraar ‘Institutionele aspecten van de rechtsstaat’ aan de Universiteit Utrecht, zo laat de UU weten.

LEES VERDER...
 


 
 
       

Nederlands Juridisch Dagblad © 2002-2013 Ook te lezen via NJD.nu
Gebruiksvoorwaarden NJD (klik hier)
Alle rechten voorbehouden