Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters

Nederlands Juridisch Dagblad NJD § Juridisch nieuws - Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters

 

Nederlands Juridisch Dagblad www.juridischdagblad.nl en via NJD.nu © MMII-MMXIII § Juridisch nieuws vanuit rechtspraktijk & rechtswetenschap
Juridisch nieuws voor juridisch Nederland 
§ Gebruiksvoorwaarden 
§ Mail uw nieuws- of persbericht naar de redactie (klik hier)

Onderhoud NJD 
twitter.com/juridischdag 
wel actueel
Inhoudsopgave
Voorpagina
Weer & verkeer
Hoofdpunten
Opmerkelijk
Persoonlijk
Zoeken
Opinie
Rechters
Advocatuur
Notariaat
Agenda
Uitgelicht
Wetten
Media
Jeugd
Studenten
Eerste Kamer
Onderhoud
Redactioneel
Ombudsman
Publicaties
Gebruikslicentie
NJD § RSS
Twiiter NJD
Prijsvraag
Grondwet
Hoge Raad
AFM
OPTA
Colofon
CONTACT


 
  Oriëntatie:  Voorpagina arrow Publicaties arrow Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters
 
Onderzoek Wagenaar: burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters
vrijdag, 10 oktober 2008

Rechtbank Den Haag  (7 oktober 2008) - Burgers straffen ongeveer even zwaar als rechters als zij beschikken over precies dezelfde informatie als rechters en wanneer zij – net als rechters -  in onderling overleg tot een gemeenschappelijk oordeel moeten komen. Wel gaan burgers in de argumentatie van hun oordeel vaker dan rechters uit van twijfelachtige argumenten.

Dat zijn de belangrijkste conclusies van een uniek onderzoek dat emeritus hoogleraar Willem Albert Wagenaar deed in opdracht van de Raad voor de rechtspraak.

Burgerpanels bogen zich daarin over dezelfde strafzaken als rechters. Zij werden daarbij, net als de rechters, in alle punten van hun oordeelsvorming gevolgd. 

Uit beschikbaar onderzoek (bijvoorbeeld De Keijser, Van Koppen en Elffers, NSCR, 2006) onder de Nederlandse bevolking blijkt bij herhaling dat burgers van mening zijn dat rechters te licht straffen. Als zij zelf op de stoel van de rechter plaatsnemen zouden ze naar eigen zeggen in meerderheid ook strenger straffen.

Of dat ook werkelijk het geval is als leken over dezelfde informatie beschikken als rechters en of ze al dan niet op grond van dezelfde argumenten tot die straf komen, was tot nu toe nog nooit systematisch en in de volle breedte onderzocht. Wagenaar heeft dit in samenwerking met de rechtbank Utrecht wel gedaan.

Bandopnames

Bij negen echte strafzaken kregen twee panels van elk drie leken steeds precies dezelfde informatie als de rechters. In het ene panel zaten leken met een HBO- of WO-opleiding, in het andere panel mensen met een opleiding op ten hoogste MBO-niveau. De panels konden het dossier inzien en woonden de strafzitting bij. Vervolgens oordeelden de lekenpanels na overleg in raadkamer over de schuld van de verdachte en de gewenste straf.

Het is voor het eerst dat via onderzoek een dergelijke vergelijking tussen leken en professionele rechters kon worden gemaakt. Dat was mogelijk dankzij grote openheid van betrokken rechters uit de rechtbank Utrecht. Uniek is dat de beraadslagingen van zowel rechters als leken werden opgenomen op band. Na afloop analyseerde Wagenaar de gesprekken.

Drie vragen staan in het onderzoek centraal:
- beslissen leken anders dan rechters over de bewezenverklaring?
- beslissen leken en rechters anders over de strafmaat?
- als ze verschillend beslissen, komt dat dan door verschil in argumentatie?

Vooronderstellingen

Uit het onderzoek blijkt dat leken in vergelijking met rechters niet minder argumenten gebruiken of op een eenvoudiger manier argumenteren. Wel baseren ze vaker dan rechters hun oordeel op vooronderstellingen en aannames die geen feitelijke basis hebben; in de terminologie van Wagenaar ‘onzekere ankers’. De panels vinden dan ook vaker op grond van de beschikbare informatie meer bewezen dan de rechters. De rechters spraken vaker mensen vrij voor de gehele tenlastelegging of onderdelen daarvan.

Leken blijken ongeveer even hoog te straffen als rechters. Tussen de lekenpanels en de rechters enerzijds en de officier van justitie anderzijds bestaat wel degelijk verschil. De officier eist een zwaardere straf dan de leken en rechters opleggen.

Bij de overwegingen voor de hoogte van de straf is verschil zichtbaar tussen rechters en vooral de hoog opgeleide leken. Vaker dan rechters ging het panel met een hoge opleiding ervan uit dat de straf moet bijdragen tot preventie.

Willem Albert Wagenaar is emeritus hoogleraar experimentele psychologie aan de Universiteit Leiden en universiteitshoogleraar Universiteit Utrecht. Hij is expert op het gebied van het menselijk geheugen en treedt met grote regelmaat op als getuige-deskundige.

Link: Het rapport 'Strafrechtelijke oordelen van rechters en leken'

 
< Vorige   Volgende >


 woensdag, 26 september 2018






O P M E R K E L IJ K
Afwijzing aanvraag om wel heel bijzondere bijstand: kroegbezoek chronisch psychiatrisch patiënt

Afwijzing aanvraag om bijzondere bijstand. Appellante (de aanvrager) lijdt meer dan twintig jaar aan een schizoaffectieve stoornis. Zij heeft vele psychiatrische behandelingen ondergaan en jarenlang een dagactiviteitencentrum bezocht. Op 11 mei 2004 heeft appellante een aanvraag gedaan om bijzondere bijstand voor consumptiekosten in haar stamcafé Marktzicht te Utrecht (café). 

De vrouw heeft toegelicht dat zij een chronisch psychiatrisch patiënt is en dat zij niet alleen thuis kan zijn. Zij brengt haar dagen door in het café om onder de mensen te zijn.

Bij besluit van 15 juni 2004 heeft de gemeente deze aanvraag afgewezen. Bij uitspraak van 16 augustus 2005 heeft de rechtbank het beroep tegen het (latere) besluit ongegrond verklaard. Jaren later (2010) heeft de vrouw het nog een keer geprobeerd, maar de gemeente wees het weer af. Uiteindelijk belandde de zaak bij de hoogste bestuursrechter, de Centrale Raad van Beroep.

Waarom naar de kroeg?

De vrouw vindt dat zij de kosten tot een bedrag van € 300,- per maand niet meer uit haar vermogen kan bestrijden en wijst op een verklaring van haar psychiater. Daarin staat dat de vrouw niet in aanmerking komt voor reguliere dagopvang, omdat zij niet meer bestand is tegen de confrontatie met chronisch psychiatrische patiënten.

In de loop van de jaren heeft zij veel vrienden die zij via de psychiatrie heeft leren kennen, verloren onder andere door zelfdoding. Het café is een laagdrempelige manier om een sociaal netwerk op te bouwen buiten de psychiatrie. Appellante gebruikt sporadisch alcohol.

Uitspraak Centrale Raad

LEES VERDER...
 
Hof: wrakingsverzoek gegrond, raadsheer eerst gedelegeerd rc, later in rol voorzitter strafkamer
Verzoeker is ontvankelijk in zijn (tweede) wrakingsverzoek, nu sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden waarop het verzoek is gegrond. Het wrakingsverzoek komt er in de kern op neer dat de raadsheer niet heeft ingegrepen nadat zij ervan op de hoogte was gesteld dat (reeds) één van de getuigen in strijd met de beslissing van het hof en buiten aanwezigheid van de verdediging was gehoord door de politie en dat enige dagen nadien een andere getuige door de politie zou worden gehoord.
LEES VERDER...
 
U I T G E L I C H T
Eerste Kamer akkoord met lesbisch ouderschap
De senaat heeft vandaag de wetsvoorstellen juridisch ouderschap vrouwelijke partner van moeder (33.032) en Wijziging Rijkswet op het Nederlanderschap in verband met Juridisch ouderschap vrouwelijke partner van moeder (33.514 (R1998) na stemming bij zitten en opstaan aangenomen. PVV, VVD, PvdA, GroenLinks, SP, D66, PvdD, OSF, 50PLUS en het lid Hoekstra (CDA) stemden voor. De duomoeder kan automatisch juridisch ouder worden door huwelijk, als er sprake is van een onbekende zaaddonor. In alle andere gevallen kan zij het kind erkennen
LEES VERDER...
 
Arnoldus voorgedragen als lid Raad voor de rechtspraak
Peter Arnoldus is voorgedragen als lid Raad voor de rechtspraak, zo maakte het gelijknamige instituut vrijdag bekend. De Raad behartigt de belangen van de gerechten bij de politiek en het (lands)bestuur, vooral bij de minister van Veiligheid en Justitie. Arnoldus is op dit moment directeur financieel-economische zaken bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij zal zich voor de Raad onder meer bezighouden met financiën en huisvesting.
LEES VERDER...
 


 
 
       

Nederlands Juridisch Dagblad © 2002-2013 Ook te lezen via NJD.nu
Gebruiksvoorwaarden NJD (klik hier)
Alle rechten voorbehouden